Galatasaray’ın 2012–13 Şampiyonlar Ligi sezonu, ilk üç grup maçında yalnızca bir puan alabildiği bir başlangıçtan çeyrek finale uzandı. Manchester United deplasmanındaki yenilgiye, İstanbul’da Braga karşısında alınan 0–2’lik sonuç eklenmişti. CFR Cluj ile iç sahada oynanan üçüncü karşılaşma da 1–1 bitince takım henüz galibiyetle tanışmamıştı. Sonraki üç grup maçının tamamı kazanıldı. Galatasaray gruptan çıktı, Schalke’yi geçti ve Real Madrid karşısında son sekizde elendi.
Bu sezonu hatırlarken en çok Gelsenkirchen’deki 3–2 veya Real Madrid’e karşı İstanbul’da alınan aynı skorlu galibiyet akla geliyor. Oysa bu iki akşamın anlamı farklıydı. Schalke deplasmanındaki sonuç turu getirdi; Real Madrid galibiyeti ise ilk maçtaki 3–0’lık yenilgiyi telafi etmeye yetmedi. On karşılaşmayı sırayla yan yana koyduğumuzda, aynı skorların neden aynı sonucu doğurmadığı da kendiliğinden görünüyor.
On maçın sonuç listesi
Skor sütununda Galatasaray’ın attığı gol önce yazıldı. İç saha ve deplasman ayrımı, resmî fikstürdeki takım sırasını ters okumamanız için ayrıca gösteriliyor.
| Tarih | Rakip | Saha | Skor | Aşama |
|---|---|---|---|---|
| 19 Eylül 2012 | Manchester United | Deplasman | 0–1 | Grup |
| 2 Ekim 2012 | Braga | İç saha | 0–2 | Grup |
| 23 Ekim 2012 | CFR Cluj | İç saha | 1–1 | Grup |
| 7 Kasım 2012 | CFR Cluj | Deplasman | 3–1 | Grup |
| 20 Kasım 2012 | Manchester United | İç saha | 1–0 | Grup |
| 5 Aralık 2012 | Braga | Deplasman | 2–1 | Grup |
| 20 Şubat 2013 | Schalke 04 | İç saha | 1–1 | Son 16 |
| 12 Mart 2013 | Schalke 04 | Deplasman | 3–2 | Son 16 |
| 3 Nisan 2013 | Real Madrid | Deplasman | 0–3 | Çeyrek final |
| 9 Nisan 2013 | Real Madrid | İç saha | 3–2 | Çeyrek final |
Grubun ilk yarısı: iki yenilgi, bir beraberlik
İlk üç maçın bilançosu bir beraberlik, iki yenilgi ve tek goldü. Bu sonuçlar grubun ikinci yarısını başka bir ağırlıkla oynamak anlamına geliyordu. Sadece puan değil, galibiyet ihtiyacı da birikmişti. Birinci ve ikinci maçta gol atılamaması, üçüncü maçtaki beraberliğin açığı kapatmasını engelledi. İlk devrenin sonunda on puanlık nihai tabloyu hayal etmekle, o gün elde bulunan bir puana bakmak arasında büyük fark vardı.
İkinci yarıya geçildiğinde rakipler değişmedi; sahalar ve sonuçlar değişti. Cluj’a karşı İstanbul’da alınan beraberliğin ardından deplasmanda galibiyet geldi. Manchester United karşısında ilk maçta alınamayan gol, İstanbul’daki 1–0’lık sonuçta yeterli oldu. Braga’ya iç sahada kaybedilen maçın ardından Portekiz’de kazanıldı. Böylece üç rakibin her birine karşı ikinci buluşmada daha iyi bir sonuç alınmış oldu. Grubun kırıldığı yeri arayan bir okur için en belirgin çizgi bu.
Üç galibiyetin getirdiği dokuz puan
Cluj, Manchester United ve Braga karşılaşmaları dokuz puan getirdi. İlk bölümdeki bir puan eklendiğinde grup toplamı ona ulaştı. Bu, sonradan kurulmuş bir başarı yüzdesinden önce basit bir sonuç hesabı: üç galibiyetin her biri üç puan. Aynı altı maçlık grubun içinde ilk üç karşılaşmanın yalnızca yüzde onluk, son üç karşılaşmanın ise yüzde doksanlık puan katkısı bulunuyor. Bu yüzdeler toplam on puana göre yaptığımız hesap; oyun kalitesini ölçen bir not değil.
Grup maçlarında Galatasaray yedi gol attı, altı gol yedi. İlk üç karşılaşmada bir gol atılırken son üçünde altı gol geldi. Yenilen gollerin dağılımı da dört ve iki şeklinde değişti. Bu iki yarıyı ayrı görmek, yalnızca son galibiyete bakmaktan daha açıklayıcı. Gruptan çıkışı tek bir vuruşa bağlamak yerine, arka arkaya alınan sonuçların birlikte oluşturduğu yükselişi takip edebiliyoruz. Arşivde maç sırasının korunmasının faydası da burada ortaya çıkıyor.
İç saha ve deplasman aynı hikâyeyi anlatmıyor
Altı grup maçı içinde deplasmanlar altı, iç saha karşılaşmaları dört puan getirdi. Bu hesap şaşırtıcı gelebilir; çünkü taraftar hafızasında Manchester United galibiyetinin güçlü bir yeri var. Buna rağmen Braga ve Cluj deplasmanlarındaki galibiyetler toplam puan katkısında birlikte daha büyük bir pay taşıdı. Tek bir unutulmaz akşam ile üç maçlık saha grubunun toplamı farklı sorulara cevap veriyor.
Bu ayrım bir sonraki sezon için otomatik deplasman üstünlüğü tahmini değildir. Üçer maçlık gruplar, rakip sırası ve karşılaşmaların dönemi farklı olduğu için bir takımın değişmez alışkanlığı gibi yorumlanmamalı. Yine de bu sezonun kendi içinde somut bir sonuç var: Galatasaray deplasmanda iki kez kazanarak gruptaki toparlanmasının önemli bölümünü dış sahada kurdu. İstatistik, hatırladığımız görüntünün yanına başka bir açı ekliyor; onu silmiyor.
Schalke eşleşmesi: İstanbul’daki beraberlikten Gelsenkirchen’e
Son 16 turunun İstanbul ayağı 1–1 bitti. Rövanşta Galatasaray 3–2 kazanarak toplamda 4–3 üstünlük sağladı. UEFA’nın maç raporu, Schalke öne geçtikten sonra Hamit Altıntop ve Burak Yılmaz’ın golleriyle ilk yarıda skorun döndüğünü, Michel Bastos’un ikinci yarıdaki cevabını ve Umut Bulut’un son bölümde gelen golünü kaydediyor. Muslera’nın kurtarışları da aynı raporda karşılaşmanın belirleyici parçaları arasında yer alıyor.
Bu eşleşmenin son golü, özetlerde yalnızca maçın skorunu tamamlayan bir vuruş gibi görünebilir. Oysa iki ayaklı turun son anlarında atılan golün anlamı, o sırada geçerli toplam durumla birlikte okunur. Gelsenkirchen galibiyeti Galatasaray’ı 2001’den sonra yeniden çeyrek finale taşıdı. Buradaki 3–2, tek başına güzel bir deplasman sonucu olmaktan çıkıp bir sonraki aşamanın kapısını açan karşılaşma oldu. Sezonun en çok hatırlanan gecelerinden biri olmasının somut gerekçesi bu.
Burak Yılmaz’ın sekiz golünü nereye yerleştirmeli?
UEFA, Schalke rövanşındaki Burak golünü oyuncunun o sezonki sekizinci Şampiyonlar Ligi golü olarak kaydediyor. On maçlık sonuç listesindeki Galatasaray gollerini topladığımızda takım için 14 buluyoruz. Sekiz golün 14 gole oranı yaklaşık yüzde 57,1. Bu hesap, Burak’ın sonuç tarafındaki büyük katkısını görünür kılıyor. Ancak bir golcünün payını bütün hücumun tek başına açıklaması gibi okumak doğru olmaz; bu oran asistleri, alan açan koşuları veya top kazanımlarını saymıyor.
İstatistikte asıl değer, soruyu doğru seçmekte. “Gollerin ne kadarını Burak attı?” sorusuna sekizin 14’e oranıyla cevap verebiliriz. “Takımı kim çeyrek finale taşıdı?” sorusu ise daha geniştir; kalecinin kurtarışı, takım arkadaşlarının golleri ve tur boyunca alınan sonuçlar da ona dahildir. Aynı sayıdan iki ayrı sorunun cevabını çıkarmaya çalışmadığımızda hem oyuncunun katkısı hem takımın ortak başarısı daha açık kalıyor.
Real Madrid: galibiyet geldi, tur gelmedi
Madrid’deki ilk maç 3–0 Real Madrid lehine bitti. İstanbul’da Galatasaray 3–2 kazansa da eşleşme toplamı 5–3 Real Madrid üstünlüğüyle tamamlandı. Bu yüzden sezonun son maçını galibiyet hanesine yazarken çeyrek finalin sonucunu elenme olarak kaydetmek gerekiyor. İki ifade birbiriyle çelişmiyor. Biri tek karşılaşmayı, diğeri iki maçın birlikte belirlediği sportif sonucu anlatıyor.
Real Madrid’e karşı iki ayrı sezonda oynanan 3–2’lik İstanbul maçlarını karıştırmak da kolay. 2001 eşleşmesi farklı bir kadroya ve farklı bir maç sırasına aitti. 2013’te ilk karşılaşma Madrid’de, 2001’de İstanbul’da oynandı. Aynı rakip ve aynı skor, aynı hikâye demek değil. Yıl ve ilk maç sonucu eklendiğinde iki çeyrek finalin neden ayrı dosyalar hâlinde tutulması gerektiği ortaya çıkıyor.
Sezonun son bilançosu
On maçta beş galibiyet, iki beraberlik ve üç yenilgi var. Galatasaray 14 gol attı, 14 gol yedi. Atılan ve yenilen golün eşit olması, sezonun sıradan veya etkisiz geçtiğini söylemez; takım bu sonuçlarla son sekize ulaştı. Eleme turlarında toplam gol sayısı kadar gollerin hangi eşleşmede dağıldığı önem taşır. Schalke karşısında bir fark tur getirdi; Real Madrid karşısında İstanbul’daki bir fark, önceki üç farkı kapatamadı.
Bu sezonun en güçlü tarafı sonuçları birbirine bağlayabilmesiydi: kötü başlangıçtan çıkan üç galibiyet, ardından iki maçlık bir tur başarısı. Hikâyenin sonuna bakıp başlangıçtaki güçlüğü unutmak ya da yalnızca ilk üç maçı hatırlayıp çeyrek finali küçültmek yerine, on karşılaşmayı kendi sırasıyla okumak daha adil. Bir sonraki Avrupa sezonundan bir maç arıyorsanız Aralık 2013 Juventus dosyası bu yolculuktan ayrı bir sayfa açıyor.