Galatasaray 2014–15 sezonunu hem lig hem Türkiye Kupası şampiyonu olarak tamamladı. Ligde 34 maçtan 77 puan çıktı ve kulübün 20. lig şampiyonluğu geldi. Türkiye Kupası finalinde ise Bursa Atatürk Stadı’nda Bursaspor 3–2 yenildi. Finalde Galatasaray’ın üç golünü de Burak Yılmaz attı. İki başarı aynı sezonun içinde yer alıyor, fakat birinin sonucu 34 maçlık maratonla, diğerinin sonucu eleme ve grup aşamalarından oluşan ayrı bir programla belirlendi.
Bu dosyada “duble” ifadesi lig ve Türkiye Kupası’nı birlikte anlatıyor. Ağustos 2015’te kazanılan Süper Kupa, aynı takımın başarı zincirine eklenebilir; takvimde ise başka bir karşılaşmadır. Lig bilançosuna Süper Kupa maçını veya kupa finalinin gollerini katmıyoruz. Böylece 77 puanın, 24 galibiyetin ve Bursa’daki 3–2’nin hangi organizasyona ait olduğu açık kalıyor. Sezonun iki kupası, tek bir istatistik tablosunda eritilmeden yan yana görülebiliyor.
Ligin son tablosunda Galatasaray
| Gösterge | Lig kaydı |
|---|---|
| Maç | 34 |
| Galibiyet | 24 |
| Beraberlik | 5 |
| Yenilgi | 5 |
| Puan | 77 |
| Sezon sonu sırası | 1 |
| O gün ulaşılan lig şampiyonluğu | 20 |
Galatasaray’ın Rizespor karşılaşmasından sonra yayımladığı dönem kaydı bu bilanço ile tamamlanıyor. Puanın oluşumu da açık: 24 galibiyetten 72, beş beraberlikten beş puan, toplam 77. Son hafta Rize’de alınan 1–1 beraberlik sezonun son puanını getirdi. Takım o karşılaşmayı kazanmamış olsa da sezonu şampiyon bitirdi; çünkü lig sıralaması tek bir haftanın değil, bütün maçların ortak sonucuydu.
Aynı galibiyet sayısı, farklı puan toplamı
2007–08 sezon dosyasında da 24 galibiyet bulunuyor. Ancak o sezon yedi beraberlik ve üç yenilgi olduğu için toplam 79 puandı. 2014–15’te beraberlik ile yenilgi sayısı beşer olunca toplam iki puan daha düşük kaldı. Bu farkı görmek için karmaşık bir model gerekmiyor; aynı sayıda galibiyetin yanındaki diğer iki sonuç hanesini de okumak yeterli.
34 maçta 24 galibiyet, yaklaşık yüzde 70,6’lık kazanma oranı demek. Beşer beraberlik ve yenilgi ise her biri yaklaşık yüzde 14,7’lik pay oluşturuyor. Bu oranlar sezonun sonuç dağılımını açıklar; 20. şampiyonluğu önceki bütün şampiyonluklardan daha iyi veya daha zayıf ilan eden bir sıra üretmez. Liglerdeki rakip yapısı ve maçların şartları değişir. Burada karşılaştırılan şey, aynı maç sayısı üzerinden hesaplanmış sonuç dağılımıdır.
Rize’deki son maçın sezon içindeki yeri
30 Mayıs 2015’te Çaykur Rizespor ile oynanan karşılaşma 1–1 bitti. Kulübün maç kaydında Galatasaray golü Umut Bulut adına yer alıyor. Bu karşılaşmayı tek başına açan bir okur beraberlik görür; sezon dosyasını açan biri ise 34’üncü ve son lig maçının kaydını görür. Aynı sonuç iki ayrı ölçekte farklı bilgi taşır. Şampiyonluk unvanının maç başlığında bulunması, o gün mutlaka galibiyet alındığı anlamına gelmez.
Bu tür ayrıntılar eski sezon tablolarında faydalıdır. Bir kutlama fotoğrafının yanına yalnızca o günkü rakip yazıldığında, şampiyonluğun hangi karşılaşmada matematiksel olarak kesinleştiği ile sezonun hangi maçta tamamlandığı birbirine karışabilir. Burada güvenilir biçimde söylediğimiz kayıt, Rize beraberliğiyle ligin 77 puanda tamamlandığıdır. Daha önce kesinleşen bir unvanın son hafta taşınması, son karşılaşmanın sonucunu değiştirmez.
Bursa’daki final: skor iki kez eşitlendi
3 Haziran 2015’te oynanan Türkiye Kupası finalinde Bursaspor Fernandão’nun penaltısıyla öne geçti. Burak Yılmaz’ın ilk golü eşitliği sağladı. İkinci yarının başında Burak’ın bir başka golüyle Galatasaray üstünlüğü aldı; Volkan Şen’in cevabı skoru yeniden eşitledi. Burak’ın üçüncü golü ise 3–2’lik son sonucu belirledi. Maç böylece tek yönlü bir gol dizisinden farklı bir final yaşattı: önce geriye düşüldü, sonra öne geçildi, üstünlük kaybedildi ve yeniden kazanıldı.
TFF’nin raporu Burak’ın gollerini 40, 48 ve 60. dakikalarda kaydediyor. Bu üç gol, maçın farklı durumlarına karşılık geliyor. İlki yenilgiyi beraberliğe, ikincisi beraberliği üstünlüğe, üçüncüsü yeniden oluşan beraberliği galibiyete çevirdi. Üçünü tek bir “hat-trick” ifadesiyle özetlemek doğru ama eksik kalıyor. Her gol, o anki skor üzerinde başka bir iş yaptı. Finalin ritmini anlamak için sıraları da isimleri kadar önemli.
Burak’ın finali ile bütün kupa sezonu
Finalde üç gol atılması, bütün kupa yürüyüşünün tek oyuncu üzerinden tamamlandığı anlamına gelmiyor. TFF’nin sezon değerlendirmesinde Galatasaray’ın bu turnuvada 12 maç oynadığı, sekiz galibiyet, bir beraberlik ve üç yenilgi aldığı belirtiliyor. Takım 37 gol attı, 15 gol yedi. Kupa programının içinde grup maçları da bulunduğu için yenilgi alınmış olması, şampiyonlukla çelişmiyor. Turnuva baştan sona yalnızca tek maçlık eleme biçiminde oynanmadı.
Bu 37 gol içinde Burak’ın finaldeki üç golünün payı yaklaşık yüzde 8,1. Oran küçük görünebilir, fakat finali kazandıran katkının önemini küçültmez. Gol toplamındaki pay ile bir golün hangi aşamada atıldığı farklı değerlendirmelerdir. Bütün turnuvanın gol yükü birçok oyuncuya dağılırken son karşılaşmanın bitirici katkısı tek isimde toplanabilir. Sezon ve final istatistiklerini ayrı göstermek bu yüzden daha açıklayıcıdır.
Çeyrek final ve yarı final farklı yollarla geçildi
Manisaspor karşısındaki çeyrek finalde 4–0 ve 1–1 sonuçları alındı. Toplam 5–1, Galatasaray’ın bir sonraki aşamaya geçmesini sağladı. Sivasspor yarı finalinde ise İstanbul’da 4–1 kazanıldı, rövanşta 2–1 kaybedildi. İkinci maç yenilgiyle bitmesine rağmen toplam 5–3 üstünlük finale yetti. Böylece finalden önceki iki eşleşme, birinde galibiyet ile beraberlik, diğerinde galibiyet ile yenilgi birleşiminden oluştu.
Bu örnek, kupayı kazanmış bir takımın bütün maçlarını kazandığı varsayımını boşa çıkarıyor. Tek karşılaşmada yenilmek ile iki maçlık turda elenmek aynı şey değil. Sivasspor rövanşının sonucu maç bazındaki mağlubiyet hanesine yazılır, turun sonucu ise finale yükselme olarak kalır. 2001 Real Madrid dosyasında bunun Galatasaray açısından tersine işleyen bir örneği var: bir maç kazanılmış, fakat toplamda elenilmişti.
Lig şampiyonluğu ile kupa şampiyonluğu nasıl ayrılır?
Ligdeki 24 galibiyet ve kupadaki sekiz galibiyet birlikte başka bir araştırma için toplanabilir; ancak çıkan toplam artık yalnızca lig istatistiği değildir. Aynı şekilde Bursa finalindeki üç gol, lig golcülüğü tablosuna eklenmez. Bir sezonun bütün resmî karşılaşmalarını incelemek istiyorsanız organizasyon adını her satırda tutmanız gerekir. Sonra toplamları istenen kapsama göre çıkarabilirsiniz.
Bu dosyada iki organizasyonu yan yana koymamızın amacı birinden diğerine veri taşımak değil, aynı takımın iki farklı başarı yolunu göstermek. Lig, çok sayıda rakibe karşı uzun süreli puan toplamayı gerektirdi. Kupa ise grup aşamasından sonra eleme eşleşmeleri ve final üzerinden tamamlandı. Aynı sezon içindeki bu farklı görevleri kazanmış olmak, duble ifadesinin somut içeriğini oluşturuyor. Sadece kupaların sayısı değil, hangi yarışların kazanıldığı da önem taşıyor.
20. lig şampiyonluğu ve 16. Türkiye Kupası
Dönemin kayıtlarında iki ayrı toplam var: Galatasaray ligde 20. şampiyonluğa, Türkiye Kupası’nda 16. şampiyonluğa ulaştı. Bu sayılar 2015’e ait. Sonraki yıllarda yükselen toplamları o günkü başlıklara taşırsak tarihî dönüm noktasını kaybederiz. Bir taraftarın eski gazetede gördüğü “20.” ile güncel başarı listesinde gördüğü daha yüksek sayı arasında çelişki yok; araya başka sezonlar girmiştir.
Bursa finali ayrıca Türkiye Kupası’nın üst üste ikinci kez kazanıldığı karşılaşmaydı. Bu bilgi, tek bir sezonun dublesinden başka bir başarı dizisini anlatıyor: arka arkaya kupa şampiyonlukları. Aynı maç birden fazla tarihî serinin içinde yer alabilir. Arşiv bunları ayrı adlandırdığında okur hangi sayının sezon içindeki iki kupayı, hangisinin önceki sezonla bağlantılı devamlılığı anlattığını kolayca ayırt edebilir.
Sezonun özeti
2014–15 Galatasaray dosyası iki ayrı sonuca dayanıyor: 34 maçta 77 puanla lig şampiyonluğu ve Bursa’daki 3–2 ile Türkiye Kupası şampiyonluğu. Biri 24 galibiyetlik lig birikimini, diğeri Burak Yılmaz’ın üç gollü finalini öne çıkarıyor. İki hikâyeyi aynı cümlede söylemek mümkün; bütün rakamlarını aynı sütuna yığmak ise gereksiz karışıklık yaratır.
Sezonu yeniden hatırlamak için önce lig tablosunu, ardından finalin gol sırasını açın. Ligdeki beş beraberlikten biri son haftaya aitken, kupa finalinde iki kez oluşan beraberlik maç bitmeden bozuldu. Aynı “beraberlik” kelimesi bile iki yarışta farklı işlev görüyor. Tamamlanmış bir sezona sayılarla bakmanın faydası, bu farklı yolları yalnızca “başarılı bir yıl” başlığı altında kaybetmemek.